Metswako ya dimela e nang le motheo o tiileng, wa bopaki ba mekhahlelo e mengata e ntse e sa tloaeleha sehlopheng sa taolo ya boima. Theolim, motsoako o ikgethileng o tswang dimeleng o ntshetsweng pele ke NaturMed Scientific, e hlahlobilwe ka tatellano ya dipatlisiso tsa pele ho tleliniki le tsa bongaka. Sengoloa sena se akaretsa seo bopaki bo phatlaladitsweng hona jwale bo se bolelang, seo bo sa se bontsheng, le hore na ke hobaneng ha boemo ba polokeho bo le bohlokwa ho bareki.
Theolim ke Eng?
Theolim ke motsoako o tloaelehileng, o nang le patente ea litlolo tse peli tse nkiloeng limela: karolo e ka holimo ea Key lime (Litholoana tsa citrus aurantifolia) le peo ea Cocoa (Theobroma kakhokho), e kopantsoe ka karolelano ea 2:1. Lisebelisoa tsena ka bobeli ke lijo tse jeoang haholo tse nang le nalane e telele ea tšebeliso ea batho. Motsoako o fedileng o lekantswe ho fihlela maemong a tlase a citric acid (5.0%), theobromine (0.5%), le hesperidin (0.3%), mme o hlahiswa setsing se netefaditsweng sa Good Manufacturing Practice (Kundimi et al., 2024).
Sebopeho sena se kgethilwe ka mora tshebetso ya tlhahlobo e hlophisehileng moo ho ileng ha hlahlojwa di-extracts tse fetang 1,000 tsa dimela. Motswako wa di-extracts tsena tse pedi o fumanwe o hlahisa ditlamorao tse fetang motsoako ofe kapa ofe ka thoko, e leng thepa e bolelwang ho pharmacology e le tshebedisano mmoho (Kundimi et al., 2024).
Mokhahlelo oa 1: Patlisiso ea Lisele le Liphoofolo

Phuputsong ea bopaki ba khopolo-taba e phatlalalitsoeng ho Journal of the American Nutrition Association, Kundimi et al. (2024) ba batlisisitse Theolim litsong tsa lisele tsa mafura a litoeba le mohlaleng oa liphoofolo oa botenya bo bakoang ke lijo. Liseleng tsa mafura, Theolim e ile ea bonoa e tšehetsa tlhahiso ea fibroblast growth factor-21 (FGF-21), protheine e bontšang metabolism e amehang taolong ea matla, le ho tšehetsa tlhahiso ea protheine-1 e kopantseng (UCP-1) le beta-3 adrenergic receptor (β3-AR), liprotheine tse amanang le ts'ebetso ea thermogenic liseleng tsa mafura. Litlamorao tsena li ile tsa bonoa ka tekanyo e kholo ka setlolo se kopantsoeng ho feta ka motsoako ofe kapa ofe feela (Kundimi et al., 2024).
Ho likhoto tse fepuoang lijo tse nang le mafura a mangata, ho nooa ka tlatsetso ka matsatsi a 28 ho ne ho amahanngoa le keketseho e itšetlehileng ka tekanyo ea tšebeliso ea matla a phomolo le phokotso ea boima ba 'mele le boima bohle ba mafura ha ho bapisoa le liphoofolo tse sa tlatsetsoang. Ho ja lijo ha hoa ka ha fapana haholo lipakeng tsa lihlopha nakong ena (Kundimi et al., 2024). Joalo ka lipatlisiso tsohle tsa liphoofolo, liphuputso tsena li ke ke tsa sebelisoa ka kotloloho liphellong tsa batho 'me li utloisisoa hamolemo e le bopaki ba pele ba mechine.
Mokhahlelo oa 2: Teko e matla ea ho tšela batho

Phuputso ea pele ea batho e bile teko ea ho tšela e sa reroang, e foufetseng habeli, e laoloang ke placebo e kenyeletsang batho ba baholo ba 60 ba nonneng ba lilemo li 20 ho isa ho tse 39 (BMI 25 ho isa ho 29.9 kg/m²), e hatisitsoeng ho Food & Nutrition Research (Ammatalli et al., 2024). Barupeluoa ba ile ba fumana capsule e le 'ngoe ea 450 mg ea Theolim kapa placebo e lumellanang, 'me sekhahla sa metabolism sa ho phomola (RMR) se ile sa lekanngoa ka ho sebelisa calorimetry e sa tobang metsotsong e 60, 120, le 180 kamora tekanyo, hammoho le nakong ea boikoetliso bo itekanetseng le ka mor'a letsatsi le hlahlamang.
RMR sehlopheng sa Theolim e ne e phahame haholo ka lipalo-palo ho feta placebo metsotsong e 120 le metsotso e 180. Ho qhibilihisoa ha mafura, sekgahla seo mmele o sebedisang mafura ka sona e le mohlodi wa mafura, le sona se ile sa bonwa se le hodimo haholo sehlopheng sa Theolim ha se phomotse le metsotsong e 20 kamora ho ikoetlisa, ha se bapiswa le placebo (Ammatalli et al., 2024).
Khatello ea mali le sekhahla sa pelo ha lia ka tsa fapana ka tsela e utloahalang lipakeng tsa lihlopha ho pholletsa le boemo bona ka bobeli, 'me litekanyetso tsohle li ile tsa lula li le ka har'a maemo a tloaelehileng a 'mele ho pholletsa le nako. Barupeluoa sehlopheng sa Theolim le bona ba tlalehile lintlha tse tlase lenaneng la lipotso tse netefalitsoeng tsa ho ferekana ha maikutlo nakong ea boikoetliso ha li bapisoa le sehlopha sa placebo (Ammatalli et al., 2024). Ha ho liketsahalo tse mpe tse tlalehiloeng. Bangoli ba hlokomela hore ena e ne e le thuto ea nako e khuts'oane, 'me lipatlisiso tsa nako e telele li tla hlokahala ho lekola litlamorao tse tšoarellang.
Mokhahlelo oa 3: Teko e Laoloang e sa Ratoang ea Libeke tse 16

Bopaki bo boholo ka ho fetisisa ba batho ho fihlela joale bo tsoa tekong e sa reroang, e foufetseng habeli, e laoloang ke placebo, e nang le libaka tse ngata ho batho ba baholo ba 120 ba nonneng ba lilemo li 25 ho isa ho tse 55, e phatlalalitsoeng ho Food & Nutrition Research (Chadalavada et al., 2025).
Barupeluoa ba ile ba fumana 450 mg/letsatsi ea Theolim kapa placebo e tsamaellanang le eona ka libeke tse 16, ba latela lijo tsa bona tsa kamehla, 'me ba kopuoa ho tsamaea metsotso e 30 matsatsi a mahlano ka beke. Ho ja lik'hilojule ho ile ha beoa leihlo ho pholletsa le lihlopha 'me ha hoa ka ha fapana haholo lipakeng tsa lihlopha.
Boima ba 'mele le sebopeho sa oona: Kamora dibeke tse 16, batho ba ileng ba nka Theolim ba ile ba theola boima ba mmele bo bongata ka karolelano (hoo e ka bang 4.25 kg) ho feta ba ileng ba nka placebo (hoo e ka bang 1 kg). Ba ile ba boela ba e-ba le phokotseho e kgolo mafura a mmele (hoo e ka bang 4.28 kg ha ba bapiswa le 0.85 kg), mme BMI ya bona e ile ya theoha haholo. Boima ba mesifa bo ile ba dula bo tshwana haholo, ka keketseho e nyane sehlopheng sa Theolim le phokotseho e nyane sehlopheng sa placebo (Chadalavada et al., 2025).
Selikalikoe sa thekeng le letheka: Selikalikoe sa letheka se fokotsehile ka karolelano ea 4.32 cm sehlopheng sa Theolim khahlanong le 2.10 cm ho placebo, le selikalikoe sa letheka ka 3.16 cm khahlanong le 1.31 cm ka ho latellana, ka bobeli li bohlokoa ka lipalo-palo khahlanong le placebo bekeng ea 16 (Chadalavada et al., 2025).
Sekhahla sa metabolism ea phomolo: Sekhahla sa metabolism sa ho phomola se eketsehile ho tloha qalong ea tekanyo ka karolelano ea 459 kcal/letsatsi sehlopheng sa Theolim bekeng ea 16, ha se bapisoa le hoo e ka bang 102 kcal/letsatsi sehlopheng sa placebo (p < 0.001 khahlano le placebo). Karolelano ea phapanyetsano ea phefumoloho le eona e fokotsehile haholo sehlopheng sa Theolim libekeng tsa 8 le 16, e leng se ka 'nang sa fana ka maikutlo a keketseho e itseng ea tšebeliso ea mafura e le mohloli oa matla, leha tlhaloso ea kliniki ea tekanyo ena ka thoko e lekanyelitsoe (Chadalavada et al., 2025).
Li-Biomarker: Serum GLP-1, hormone e amehang taolong ea takatso ea lijo le ts'ebetsong ea metabolism, e eketsehile ka hoo e ka bang 33% ho tloha qalong sehlopheng sa Theolim bekeng ea 16 (p < 0.001 khahlano le motheo; p < 0.05 khahlano le placebo). Serum adiponectin e eketsehile ka hoo e ka bang 52% ho tloha qalong, ha ghrelin e fokotsehile haholo ha e bapisoa le motheo le placebo.
Boemo ba lipid le kutloisiso ea insulin: K'holeseterole ea LDL, karolelano ea LDL/HDL, le HOMA-IR, e leng letšoao le sebelisetsoang ho hakanya khanyetso ea insulin, kaofela li fokotsehile haholo sehlopheng sa Theolim bekeng ea 16 ha li bapisoa le placebo (Chadalavada et al., 2025).
Bohlokoa bo pharaletseng ba kliniki ba liphetoho tsena tsa biomarker moelelong oa tlatsetso ea lijo bo hloka lipatlisiso tse ling tse ikemetseng.
Ha ho na liketsahalo tse mpe tse tebileng tse tlalehiloeng. Liketsahalo tse nyane tse kang hlooho e opang, ho nyekeloa ke pelo le khohlela li ne li tšoana lipakeng tsa lihlopha, 'me likarolo tsohle tsa mali le tsa biochemical li ile tsa lula li le maemong a tloaelehileng ho pholletsa le (Chadalavada et al., 2025).
Tlhahlobo ea Polokeho ea Pele ho Kliniki
Lithuto tsa polokeho ea pele ho kliniki tse entsoeng tlas'a litataiso tsa OECD ha lia ka tsa fumana bopaki ba chefo e kholo kapa tšenyo ea liphatsa tsa lefutso e amanang le Theolim litekanyetsong tse lekiloeng. Lithuto tsa liphoofolo tse nang le tekanyo e phahameng le tsa nako e telele ha lia ka tsa tlaleha liphello tse mpe tse tebileng kapa ho se tloaelehe ho nang le moelelo matšoao a bophelo bo botle, ts'ebetso ea litho, kapa sebopeho sa lisele (Kundimi et al., 2023).
Moelelo le Meeli
Liteko tsa bongaka li entsoe India 'me li tšehelitsoe ke indasteri ka karolo e itseng. Leha li ngolisitsoe le ho hatisoa likoranteng tse hlahlobiloeng ke lithaka ho latela litataiso tsa Mokhoa o Motle oa Bongaka, ho ikatisa ho ikemetseng ho baahi ba Europe ho ne ho tla eketsa kholiseho liphuputsong. Liteko li ngolisitse batho ba baholo ba nonneng ba nang le BMI pakeng tsa 25 le 29.9 kg/m², 'me liphetho li kanna tsa se sebetse ho batho ba ka ntle ho mofuta ona kapa ba nang le maemo a bohlokoa a bophelo bo botle. Litlamorao li bonoe hammoho le lijo tse tloaelehileng le lenaneo le itekanetseng la ho tsamaea (Chadalavada et al., 2025).
Hlokomela: Theolim ke motsoako oa tlatsetso ea lijo, eseng sehlahisoa sa meriana se nang le laesense, 'me ha ea rereloa ho hlahloba, ho phekola, ho folisa, kapa ho thibela lefu lefe kapa lefe. Bareki ba nang le maemo a bophelo bo botle a seng a ntse a le teng kapa ba noang meriana ba eletsoa ho buisana le setsebi sa tlhokomelo ea bophelo bo botle se tšoanelehang pele ba e sebelisa.
References
Ammatalli, NKR, Kuricheti, SSSK, Veeramachaneni, S., Koo, YK, Ramanathan, G. and Yalamanchi, A. (2024) 'A combination of Litholoana tsa citrus aurantifolia lekhapetla la litholoana le Theobroma kakhokho Tlatsetso ea li-extracts tsa peo e ntlafatsa sekhahla sa metabolism ho batho ba nonneng haholo: thuto e sa reroang, e laoloang ke placebo, e tšeloang ka bongata, Lipatlisiso tsa Lijo le Phepo, 68, sengoloa sa 10745. E fumaneha ho: https://doi.org/10.29219/fnr.v68.10745
Chadalavada, A., Koo, YK, Kim, S., Veeramachaneni, S., Ramanathan, G. and Yalamanchi, A. (2025) 'A thermogenic botanical composition containing Litholoana tsa citrus aurantifolia lekhapetla la litholoana le Theobroma kakhokho Li-extracts tsa peo li ntlafatsa sebopeho sa 'mele ho batho ba baholo ba nonneng haholo: lipatlisiso tsa bongaka', Lipatlisiso tsa Lijo le Phepo, 69, sengoloa sa 12159. E fumaneha ho: https://doi.org/10.29219/fnr.v69.12159
Kundimi, S., Chinta, G., Alluri, KV, Golakoti, T., Veeramachaneni, S., Ramanathan, G. and Sengupta, K. (2023) 'Preclinical Safety evaluation of LN19183: acute, subchronic, dermal, ocular and genotoxicity manutracy… Lithuto tsa Nutrascript tse sa hlahisoang ke genotoxicity's, Lasprecipeción de genotoxicity' Vijayawada, India.
Kundimi, S., Chinta, G., Alluri, KV, Golakoti, T., Veeramachaneni, S., Ramanathan, G. le Sengupta, K. (2024) 'Motsoako oa limela o kopanetsoeng o eketsa tšebeliso ea matla a phomolo le ho fokotsa mafura ho likhoto tse fepuoang lijong tse nang le mafura a mangata', Journal of the American Nutrition Association, 43(3), maq. 286–295. E fumaneha ho: https://doi.org/10.1080/27697061.2023.2280777
ikgololo: Polelo ena ha e so hlahlojoe ke EFSA, KFDA kapa FDA. Sehlahisoa sena ha sea rereloa ho hlahloba, ho phekola, ho folisa, kapa ho thibela lefu lefe kapa lefe. Leha tlhahisoleseling e fanoeng e thehiloe litšupisong tse tšepahalang, ha re etse likopo kapa litiisetso tse tobileng. Ho bohlokoa ho buisana le moeletsi oa hau oa tlhokomelo ea bophelo bakeng sa likeletso le tataiso e ikhethileng e amanang le bophelo ba hau.

