Nattokinaza to naturalnie występujący enzym, ekstrahowany z natto, tradycyjnego japońskiego produktu spożywczego wytwarzanego w procesie fermentacji soi przez Bacillus subtilis natto. Zyskał on zainteresowanie naukowców ze względu na potencjalną rolę w utrzymaniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego, prawidłowego przepływu krwi i prawidłowego krążenia. Nattokinaza jest szczególnie znana ze swojej aktywności fibrynolitycznej, co oznacza, że może wspomagać naturalny proces rozkładu fibryny, białka zaangażowanego w tworzenie skrzepów krwi.
W przeciwieństwie do wielu składników botanicznych, nattokinaza jest składnikiem funkcjonalnym opartym na enzymach. Badano jej potencjalny wpływ na ciśnienie krwi, lepkość krwi, markery krzepnięcia, metabolizm lipidów i zdrowie naczyń. Jednak dostępne dowody wciąż się rozwijają, a wyniki różnią się w zależności od dawki, projektu badania, populacji i czasu trwania. Poniżej przedstawiono kilka potencjalnych korzyści zdrowotnych nattokinazy opartych na badaniach naukowych.
1. Wspiera zdrowy przepływ krwi i aktywność fibrynolityczną
Nattokinaza może wspomagać zdrowe krążenie, pomagając organizmowi zachować prawidłową równowagę fibryny i naturalne mechanizmy rozpadu skrzepu.
W artykule przeglądowym zatytułowanym „Nattokinaza: doustny środek przeciwzakrzepowy w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych” naukowcy opisali nattokinazę jako enzym fibrynolityczny o potencjalnych właściwościach wspomagających układ sercowo-naczyniowy. W artykule wyjaśniono, że nattokinaza może bezpośrednio wspomagać rozkład fibryny, a także może wspierać własny układ fibrynolityczny organizmu poprzez wpływ na plazminę i inne szlaki związane z tworzeniem skrzepów. Mechanizmy te sugerują, że nattokinaza może odgrywać rolę we wspieraniu prawidłowego przepływu krwi i funkcji naczyń (Weng i wsp., 2017).
W innym artykule przeglądowym, zatytułowanym „Nattokinase: A Promising Alternative in Prevention and Treatment of Cardiovascular Diseases”, omówiono nattokinazę jako jeden z najaktywniejszych składników natto. Autorzy podkreślili jej potencjalny wpływ na fibrynolizę, ciśnienie krwi, metabolizm lipidów i markery miażdżycy. Zauważyli jednak również, że potrzebne są dalsze badania na ludziach, aby potwierdzić jej znaczenie kliniczne, idealne dawkowanie i długoterminowe bezpieczeństwo w różnych populacjach (Chen i wsp., 2018).
2. Może pomóc utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi
Badania wykazały potencjalną rolę nattokinazy w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi, zwłaszcza u osób z podwyższonym ciśnieniem krwi.
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo, naukowcy przebadali 86 dorosłych w wieku od 20 do 80 lat z nieleczonym ciśnieniem skurczowym w zakresie od 130 do 159 mmHg. Uczestnicy otrzymywali nattokinazę w dawce 2,000 FU dziennie lub placebo przez 8 tygodni. Badanie ukończyło siedemdziesięciu trzech uczestników. W porównaniu z placebo, nattokinaza wiązała się z obniżeniem skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi, ze zmianami netto odpowiednio o około -5.55 mmHg i -2.84 mmHg. W badaniu zaobserwowano również zmniejszenie aktywności reninowej osocza, co sugeruje możliwy mechanizm związany z regulacją ciśnienia krwi (Kim i wsp., 2008).
W innym randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu przeprowadzonym w Ameryce Północnej, 79 uczestników z podwyższonym ciśnieniem krwi przyjmowało 100 mg nattokinazy dziennie lub placebo przez 8 tygodni. W badaniu analizowano ciśnienie krwi i markery związane z ryzykiem sercowo-naczyniowym, w tym czynnik von Willebranda. Wyniki sugerowały, że spożywanie nattokinazy wiązało się z obniżeniem ciśnienia krwi i obniżeniem poziomu czynnika von Willebranda, markera powiązanego ze zdrowiem naczyń i aktywnością krzepnięcia (Jensen i in., 2016).
Badania te sugerują, że nattokinaza może wspomagać równowagę ciśnienia krwi u niektórych grup pacjentów. Nie należy jej jednak traktować jako substytutu przepisanych leków przeciwnadciśnieniowych ani opieki medycznej.
3. Może wspierać równowagę markerów ryzyka sercowo-naczyniowego
Nattokinaza może wspomagać zdrowie układu sercowo-naczyniowego poprzez wpływ na wybrane markery związane z krzepnięciem krwi, funkcją naczyń i krążeniem.
Badanie Jensena i wsp. (2016) jest szczególnie istotne, ponieważ nie tylko badało ciśnienie krwi, ale także mierzyło poziom czynnika von Willebranda i czynnika płytkowego 4. Czynnik von Willebranda uczestniczy w adhezji płytek krwi i tworzeniu skrzepów. Obniżenie poziomu tego markera może sugerować wspomagający wpływ na równowagę naczyniową i krążeniową. Nie oznacza to jednak, że nattokinaza zapobiega zdarzeniom sercowo-naczyniowym, ponieważ do potwierdzenia takich wyników potrzebne są większe i dłuższe badania kliniczne (Jensen i in., 2016).
W systematycznym przeglądzie i metaanalizie z 2023 roku, zatytułowanym „Suplementacja nattokinazą a czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego”, oceniono randomizowane badania kontrolowane dotyczące nattokinazy i markerów sercowo-naczyniowych. Przegląd wykazał, że suplementacja nattokinazą wiązała się z niewielkim obniżeniem skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi. Autorzy zauważyli jednak również, że dowody dotyczące innych markerów, w tym wskaźników lipidowych i krzepnięcia, były mniej spójne w różnych badaniach (Li i wsp., 2023).
Ogólnie rzecz biorąc, nattokinaza może wspierać wybrane markery sercowo-naczyniowe, ale jej efekty wydają się zależeć od populacji badanej, dawki, standaryzacji produktu i czasu stosowania.
4. Może wspomagać metabolizm lipidów i zdrowie tętnic
Niektóre badania sugerują, że nattokinaza może wspomagać metabolizm lipidów i zdrowie tętnic, ale dowody na to nie są w pełni spójne.
W badaniu klinicznym dotyczącym miażdżycy tętnic szyjnych i hiperlipidemii, suplementacja nattokinazą została zbadana pod kątem jej wpływu na grubość kompleksu intima-media tętnicy szyjnej, wielkość blaszki miażdżycowej i profil lipidowy. Wyniki sugerują, że nattokinaza może obniżyć wartości parametrów związanych z blaszką miażdżycową i poprawić niektóre markery lipidowe u uczestników z miażdżycą i podwyższonym poziomem lipidów (Ren i in., 2017).
W późniejszym badaniu analizowano wyższą dzienną dawkę nattokinazy, 10 800 FU na dobę, w kontekście progresji miażdżycy i hiperlipidemii. Naukowcy donieśli, że dawka ta wiązała się z poprawą profilu lipidowego i wskaźników miażdżycy. Jednak wyników dotyczących wysokich dawek nie należy uogólniać na wszystkie produkty zawierające nattokinazę ani standardowe dawki suplementów bez dokładnej oceny (Chen i wsp., 2022).
Jednocześnie nie wszystkie badania wykazały pozytywne rezultaty. Badanie Nattokinase Atherothrombotic Prevention Study, randomizowane badanie kontrolowane przeprowadzone z udziałem zdrowych osób z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym, wykazało, że suplementacja nattokinase nie miała istotnego wpływu na progresję subklinicznej miażdżycy, ciśnienie krwi ani wskaźniki laboratoryjne po okresie leczenia wynoszącym średnio 3 lata (Hodis i wsp., 2021).
Kontrast ten pokazuje, że nattokinaza może mieć większe znaczenie w wybranych populacjach, zwłaszcza tych ze specyficznymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, niż u zdrowych osób o niskim ryzyku.
5. Może oferować wsparcie w ramach podejścia do dobrego samopoczucia kardiometabolicznego
Nattokinazę czasami bada się w połączeniu z innymi składnikami funkcjonalnymi, szczególnie w badaniach nad zdrowiem kardiometabolicznym.
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z placebo, przeprowadzonym w 2024 roku, naukowcy badali nattokinazę w połączeniu z czerwonym ryżem drożdżowym u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową. Badanie dotyczyło działania obniżającego poziom lipidów, przeciwnadciśnieniowego i przeciwzakrzepowego. Wyniki sugerowały, że połączenie może poprawić niektóre parametry kardiometaboliczne, choć należy zauważyć, że było to badanie skojarzone. Dlatego korzyści nie można przypisać wyłącznie nattokinazie (Liu i wsp., 2024).
Tego typu badania są istotne, ponieważ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego wpływa wiele czynników, takich jak dieta, aktywność fizyczna, poziom lipidów, ciśnienie krwi, stany zapalne, stres oksydacyjny i genetyka. Nattokinaza może wpisywać się w szerszą strategię wellness, ale powinna być traktowana jako składnik wspomagający, a nie samodzielne rozwiązanie.
6. Ogólnie dobrze tolerowane, ale wymaga ostrożności
Badania na ludziach wykazały, że nattokinaza jest ogólnie dobrze tolerowana, jednak ze względu na jej potencjalny wpływ na procesy krzepnięcia krwi należy ją stosować ostrożnie.
W badaniu klinicznym w warunkach rzeczywistych oceniono nattokinazę w dawce 100 mg na dobę u pacjentów przyjętych na oddział chirurgii naczyniowej. Naukowcy zgłosili obserwacje potwierdzające bezpieczeństwo stosowania nattokinazy w tym przypadku, chociaż indywidualny nadzór medyczny pozostaje istotny, szczególnie w przypadku osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe (Gallelli i wsp., 2021).
Ponieważ nattokinaza może wpływać na fibrynolizę i markery związane z zakrzepicą, może nie być odpowiednia dla wszystkich. Osoby przyjmujące leki rozrzedzające krew, aspirynę, leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, a także osoby z zaburzeniami krzepnięcia, planowaną operacją, w ciąży lub z poważnymi schorzeniami, powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem nattokinazy.
Nattokinaza to unikalny enzym pozyskiwany z fermentowanej soi, najbardziej znany ze swojej potencjalnej roli we wspieraniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego i krążenia. Jej najmocniejsze obszary badań obejmują:
- Wsparcie zdrowego przepływu krwi
- Aktywność fibrynolityczna
- Równowaga ciśnienia krwi
- Wsparcie dla markerów naczyniowych
- Metabolizm lipidów i zdrowie tętnic w wybranych populacjach
Dostępne badania są obiecujące, ale nie do końca spójne. Niektóre badania wykazują istotną poprawę ciśnienia krwi, aktywności fibrynolitycznej i markerów sercowo-naczyniowych, podczas gdy inne wykazują ograniczony efekt lub jego brak, szczególnie u zdrowych osób z grupy niskiego ryzyka. Sugeruje to, że nattokinaza może działać różnie w zależności od indywidualnego stanu zdrowia, dawki, czasu trwania i jakości produktu.
Nattokinazę należy postrzegać jako składnik wspomagający, a nie jako środek leczniczy. Stosowana odpowiedzialnie, może być cennym dodatkiem do preparatów poprawiających zdrowie układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza tych ukierunkowanych na krążenie, zdrowe starzenie się i równowagę metaboliczną.
Zrzeczenie się: Oświadczenie nie zostało ocenione przez EFSA, KFDA ani FDA. Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom. Chociaż podane informacje opierają się na wiarygodnych źródłach, nie składamy żadnych konkretnych oświadczeń ani gwarancji. Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania spersonalizowanej porady i wskazówek dotyczących zdrowia.
Referencje
- Chen, H., McGowan, EM, Ren, N., Lal, S., Nassif, N., Shad-Kaneez, F., Qu, X. i Lin, Y., 2018. Nattokinase: obiecująca alternatywa w zapobieganiu i leczeniu chorób układu krążenia. Wgląd w biomarkery, 13, s. 1–8.
- Chen, H., McGowan, EM, Ren, N., Lal, S., Nassif, N., Shad-Kaneez, F., Qu, X. i Lin, Y., 2022. Skuteczne zarządzanie postępem miażdżycy i hiperlipidemią za pomocą nattokinazy. Granice w medycynie sercowo-naczyniowej.
- Gallelli, G., Cione, E., Caroleo, MC, Carullo, G., Genchi, G., Rende, P. i Citraro, R., 2021. Dane zebrane w warunkach rzeczywistych potwierdzają bezpieczeństwo stosowania nattokinazy u pacjentów z chorobami naczyniowymi. Składniki odżywcze, 13(6), s.2031.
- Hodis, HN, Mack, WJ, Dustin, L., Mahrer, PR i Azen, SP, 2021. Badanie profilaktyki miażdżycowej nattokinazy: randomizowane badanie kontrolowane. Hemorheologia kliniczna i mikrokrążenie, 78 (4), s. 339–353.
- Jensen, GS, Lenninger, M., Ero, MP i Benson, KF, 2016. Spożywanie nattokinazy wiąże się z obniżeniem ciśnienia krwi i czynnikiem von Willebranda, markerem ryzyka sercowo-naczyniowego: wyniki randomizowanego, podwójnie zaślepionego, kontrolowanego placebo, wieloośrodkowego badania klinicznego w Ameryce Północnej. Zintegrowana kontrola ciśnienia krwi, 9, s. 95–104.
- Kim, JY, Gum, SN, Paik, JK, Lim, HH, Kim, KC, Ogasawara, K., Inoue, K., Park, S., Jang, Y. i Lee, JH, 2008. Wpływ nattokinazy na ciśnienie krwi: randomizowane badanie kontrolowane. Badania nad nadciśnieniem, 31 (8), s. 1583–1588.
- Li, X., Zheng, X., Liu, Y. i Zhang, Y., 2023. Suplementacja nattokinazą a czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego: przegląd systematyczny i metaanaliza. Recenzje w medycynie sercowo-naczyniowej, 24(8), s.234.
- Liu, M., Zhang, H., Wang, Y., Li, X. i Chen, J., 2024. Działanie obniżające stężenie lipidów, przeciwnadciśnieniowe i przeciwzakrzepowe nattokinazy w połączeniu z czerwonym ryżem drożdżowym u pacjentów ze stabilną chorobą tętnic wieńcowych: randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kontrolowane placebo. Granice w żywieniu.
- Ren, NN, Chen, HJ, Li, Y., McGowan, E. i Lin, YG, 2017. Badanie kliniczne dotyczące wpływu nattokinazy na miażdżycę tętnic szyjnych i hiperlipidemię. Zhonghua Yi Xue Za Zhi, 97 (26), s. 2038–2042.
- Weng, Y., Yao, J., Sparks, S. i Wang, KY, 2017. Nattokinase: doustny środek przeciwzakrzepowy w zapobieganiu chorobom układu krążenia. Międzynarodowy Czasopismo Nauk Molekularnych, 18(3), s.523.
